المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

38

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

و ثالثا ضعف فعل را كه باعث امتياز افراد نوع مىباشد ، در قلب خود تصوّر نمايد مانند وجوب براى فعل واجب يا استحباب براى فعل مستحب . و رابعا زمان فعل را بايد تصوّر نمايد كه مشخّص‌كنندهء حدّ و حدود آن ، مىباشد مثلا اگر نماز در وقت آن مىخواند بايد قصد أداء و اگر در خارج وقت مىخواند ، بايد قضا را تصوّر كند . و خامسا بايد اخلاص را مورد نظر و تصوّر عميق خود قرار دهد كه ركن اساسى و مهمّ براى نيّت به حساب مىآيد ، به اين ترتيب معناى اخلاص و محض رضاى خدا بودن ، بيان شد . [ 4 ] چهارمين آيه : آيه چهارم : « إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ » « 1 » ؛ « اين قرآن كريم است كه در كتاب محفوظ جاى دارد و جز پاكان نمىتوانند آن را مسّ كنند » . واژهء ( كريم ) به معناى نيكو و آن چيزى است كه در جنس خود پسنديده مىباشد ، برخى گفته‌اند ( كريم ) به معناى كثير النّفع ( پرفايده ) است به دليل اينكه اين كتاب داراى قواعد و ضوابط علوم مهمّه مىباشد كه هم در زندگى دنيوى و هم در زندگى اخروى ، مفيد مىباشند . « فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ » « در كتابى كه محفوظ و در امن و پوشيده از مردم است ، و در لوح محفوظ قرار دارد » برخى ديگر گفته‌اند منظور از كتاب همين مصحف و قرآن شريف است كه در دسترس مردم ، قرار دارد . و ضمير در « لا يَمَسُّهُ » به ( كتاب ) عائد مىشود و طبق قاعدهء نحوى ضمير به نزديكترين چيزى كه پيش از آن واقع شده است عائد مىگردد و در آيه كلمه ( كتاب ) نزديكتر از كلمه ( قرآن ) مىباشد بنابر قول اوّل ( كتاب - لوح محفوظ ) معناى آيه چنين است : « مسّ نمىكند كتابرا مگر فرشتگان كه از گناه پاك هستند » و بنابر قول دوّم ( كتاب - قرآن كريم ) معنا چنين است : « مسّ نمىكند قرآن را مگر كسانى كه از حدث اصغر ( بول ) و از حدث اكبر ( جنابت ) و از پليدى پاكند » و همين معناى دوّم از امام باقر ( عليه السّلام ) روايت و از گروهى از مفسرين نيز نقل شده است و مذهب مالك و شافعى و ابى حنيفه ، بر همين معناى دوّم است .

--> ( 1 ) . سوره واقعه ، آيه 76 .